Certyfikaty

"Certyfikat Zgodności" jest podstawowym dokumentem, wymaganym przy eksporcie określonych grup towarowych na teren Ukrainy, Białorusi i Federacji Rosyjskiej. Certyfikat potwierdza zgodność towarów z normami. Jest on punktem wyjścia do poszukiwania wschodnich kontrahentów, wymieniany jest również w kontraktach jako jedno z ważniejszych wymagań stawianych eksporterom. O certyfikat zgodności powinna ubiegać się osoba (podmiot gospodarczy) wprowadzająca towar na teren Ukrainy. W praktyce koszty certyfikatu pokrywa polski eksporter.

Certyfikacja towarów i inne wymagania

Na Ukrainie działa Ukraiński Państwowy System Certyfikacji Wyrobów UKRSEPRO. Certyfikaty i zaświadczenia wydaje Państwowy Komitet Ukrainy ds. Standaryzacji, Metrologii i Certyfikacji DERŻSTANDART. 17 maja 2001 roku przyjęto ustawy:

• o potwierdzeniu zgodności
• o standaryzacji
• o akredytacji organów ds. oceny zgodności.

Ustawy te zbliżają ukraińskie rozwiązania prawne do systemu europejskiego, ale praktyka certyfikacji towarów wymaganej w imporcie na Ukrainę daleko jeszcze od niego odbiega. Certyfikacja bardzo szerokiej listy towarów jest na Ukrainie nadal obowiązkowa.

Lista towarów podlegających obowiązkowej certyfikacji na Ukrainie:

• AGD
• produkty oświetleniowe
• urządzenia elektromechaniczne, przenośne warsztaty, przyrządy ślusarsko-montażowe
• sprzęt radioelektroniczny
• środki techniki obliczeniowej
• specjalne środki samoobrony
• urządzenia technologiczne dla przetwórstwa spożywczego, mięsnego, nabiałowego, przedsiębiorstw handlowych
• technika medyczna
• zabawki
• środki czystości
• małogabarytowe traktory
• silniki traktorów, urządzeń gospodarstwa rolnego
• urządzenia do obróbki metalu i obróbki drewna
• sprzęt do spawania
• urządzenia elektryczne
• rowery, wózki dziecięce
• środki ochronne
• środki komunikacji, łączności
• technika fototechniczna
• zastawa stołowa z czarnych i kolorowych metali, kryształu, fajansu i szkła
• środki automatyzacji, mechaniki operacji kontrolno-kasowych i środki kontrolne
• sprzęt, który pracuje na paliwach stałych, płynnych i gazowych
• produkcja środków przeciwpożarowych
• środki transportu i ich części
• produkty gospodarstwa rolnego
• materiały spawające, łącznościowe
• produkty przemysłu lekkiego
• towary spożywcze
• produkty naftowe
• materiały, wyroby i konstrukcje budowlane
• usługi hotelowe, usługi żywieniowe działalności turystycznej
• środki indywidualnej ochrony pracowników
• środki chemiczne
• technika radiacyjna
• materiały papiernicze, szkolne i biurowe
• broń palna, myśliwska i sportowa
• sprzęty techniczne codziennego użytku.

Certyfikacja produktów i towarów na terenie Ukrainy
Wszystkie produkty rolno-spożywcze przywożone na terytorium celne Ukrainy, w tym również do składów celnych (konsygnacyjnych), oprócz tranzytu, podlegają obowiązkowej certyfikacji, a także kontroli sanitarno-epidemiologicznej i radiologicznej oraz kontroli weterynaryjnej lub fitosanitarnej.
Do rozporządzenia GM z 26.05.2004 r., zatwierdzającego tryb przeprowadzania inspekcji, oglądu, analizy, badań i dezynfekcji materiałów i produktów podlegających kwarantannie, załączono ich wykaz. Na Ukrainie nie są uznawane zagraniczne certyfikaty (również z Polski).

Obowiązek przeprowadzenia certyfikacji (i poniesienia kosztów z tym związanych) ciąży na importerze. Istnieje możliwość uzyskania certyfikatu od ukraińskich jednostek certyfikujących:

• na partię towaru
• na kontrakt
• na system jakości produkcji (w tym w trybie przeprowadzenia badań w zakładzie produkującym towar na eksport do Ukrainy).

Stawki za dokonanie certyfikacji towaru różnią się w zależności od instytucji przeprowadzającej certyfikację.
Na przewóz substancji trujących, w tym produktów biotechnologii, przez terytorium Ukrainy, w tym na tranzyt, jest wymagane zezwolenie wydawane przez Ministerstwo Ekologii i Zasobów Naturalnych (Minekoresursiw, 01601 Kijów, ul. Chreszczatik 5, tel. 2262428, 2280644, fax 2298383, zezwolenia wydaje Pani Larisa Kaliniczenko, tel. 2283856, 2283808). Zezwolenie jest wydawane w ciągu 60 dni od złożenia wniosku. Tryb jego wydania określa rozporządzenie GM nr 440 z 20.06.1995 r. (z późniejszymi zmianami).

Wykaz preparatów medycznych zarejestrowanych na Ukrainie można znaleźć na stronie www.mdoffice.com.ua

Na Ukrainie obowiązuje wykaz dodatków spożywczych dopuszczonych do stosowania w produktach spożywczych (uzupełniony rozporządzeniem GM z 11.02.2004 r.). Zabronione jest wytwarzanie, import i sprzedaż produktów spożywczych, zawierających inne dodatki spożywcze. Wydane przed 1999 r. państwowe ekspertyzy sanitarno-higieniczne dotyczące dodatków spożywczych ważne są na okres, na jaki zostały wydane.
Eksporterzy artykułów rolno-spożywczych kierowanych na rynek ukraiński mają obowiązek umieszczania na opakowaniach lub bezpośrednio na wyrobach napisów w języku ukraińskim. W języku obcym można jedynie podawać markę handlową, logo przedsiębiorstwa lub nazwę własną produktu.
Na etykiecie produktu w języku ukraińskim muszą być podane:

• nazwa artykułu
• skład artykułu spożywczego, jeżeli jest on przygotowany z kilku składników, z wymienieniem nazw wykorzystanych w produkcji dodatków spożywczych, barwników oraz innych składników
• zawartość energetyczna (dla artykułów spożywczych, których to dotyczy)
• data produkcji
• data przydatności do spożycia
• warunki przechowywania
• nazwa i adres producenta, miejsce produkcji
• warunki użytkowania
• zawartość procentowa dodatków syntetycznych
• zastrzeżenia  odnośnie  spożywania  przez  dzieci,  jeżeli  ww. artykuł spożywczy nie należy do artykułów przeznaczonych dla dzieci, oile istnieją podstawy do takiego zastrzeżenia
• inne informacje przewidziane prawem ukraińskim, obowiązywanie którego odnosi się do danego artykułu spożywczego.

Przy oznakowaniu artykułów spożywczych zabrania się podawać informacje o ich właściwościach leczniczych bez zezwolenia Ministerstwa Ochrony Zdrowia Ukrainy. Dokumentami, które potwierdzają jakość i bezpieczeństwo artykułów spożywczych, surowców rolnych i odpowiednich materiałów, są: deklaracje o zgodności, które uzyskują producenci wyrobów na każdą partię produktów i surowców, certyfikat zgodności lub świadectwo o uznaniu zgodności wydawane dla wyrobów przeznaczonych na eksport, świadectwo państwowej ekspertyzy sanitarno-epidemiologicznej, świadectwo o rejestracji państwowej, certyfikat higieniczny. Producent lub dostawca powinien uzyskać takie świadectwa przed wprowadzeniem produktów do obrotu. Ustawa stanowi, że artykuły spożywcze, surowce i materiały (komponenty) mogą być przywożone na Ukrainę pod warunkiem zastosowania się dostawców do zasad ich rejestracji i potwierdzenia ich zgodności lub certyfikacji (tryb przywozu ustanawia rząd).
Artykuły rolno-spożywcze przywożone na Ukrainę i pozostające pod dozorem celnym powinny zostać wywiezione z Ukrainy w przypadku, gdy odmówiono potwierdzenia ich jakości i bezpieczeństwa wydaniem odpowiednich dokumentów. Odprawa celna do wprowadzenia do obrotu na Ukrainie importowanych artykułów rolno-spożywczych może zostać przeprowadzona dopiero po przedłożeniu służbom celnym następujących dokumentów: certyfikatu zgodności lub świadectwa o przyznaniu zgodności, świadectwa państwowej ekspertyzy     sanitarno-epidemiologicznej lub świadectwa państwowej rejestracji sprzedaży   artykułu spożywczego, świadectwa weterynaryjnego, zezwolenia dotyczącego    kwarantanny i oznakowania artykułów i surowców spożywczych zgodnie z ukraińskimi wymogami. Tryb odprawy celnej importowej towarów, które podlegają obowiązkowej certyfikacji (grupy 1-24), i są przywożone jako wzory i próbki doświadczalne na podstawie potwierdzenia dokumentowego Państwowej Służby Ochrony Praw do gatunków roślin, znowelizowano rozporządzeniem GM z 27.08.2003r.
Przy oznakowaniu artykułów spożywczych muszą być wykorzystane zatwierdzone symbole, którymi oznacza się artykuły spożywcze, lecznicze i profilaktyczne, dietetyczne, żywność dla dzieci, dla sportowców, odżywki, artykuły ekologicznie czyste, dodatki biologicznie aktywne itd.

Wykaz dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia certyfikacji na Ukrainie:

• charakterystyka przedsiębiorstwa produkującego artykuły przemysłowe (dynamika rozwoju, asortyment i rynki zbytu)
• strukturalny schemat przedsiębiorstwa (jeśli istnieje)
• pozwolenie Ministerstwa Zdrowia na produkcję
• dokumenty na produkcję dotyczące przedstawienia norm bezpieczeństwa.

Specyfikacja elementów i gotowych wyrobów. Częstotliwość kontroli wskaźników bezpieczeństwa gotowej produkcji:

• czy przedsiębiorstwo posiada certyfikacyjny system jakości; jeżeli tak, to trzeba przedstawić kopie certyfikatów
• technologia produkcji, schemat kontroli produkcji, częstotliwość kontroli produkcji, miejsce odbioru próbek i metody badań
• spis maszyn lub urządzeń i ich krótka charakterystyka
• stan służby metrologicznej, kto dokonuje kontroli jej pracy
• wyposażenie  zakładów  produkcyjnych  i  laboratoriów  w  urządzenia pomiarowe
• ksero protokołów badań laboratoryjnych przedsiębiorstwa i niezależnych laboratoriów, w których pokazano wskaźniki bezpieczeństwa produkcji.

Wykaz dokumentów wymaganych do przeprowadzenia certyfikacji może być poszerzony w zależności od certyfikowanego wyrobu. Wykaz dokumentów należy indywidualnie ustalić z urzędem certyfikującym.

Wykaz dokumentów niezbędnych do przeprowadzania testu higienicznego – Ukraina:

• specyfikacja: zaświadczenie o pełnym składzie produktu (jeśli istnieje)
• dokument producenta, czyli dokument potwierdzający jakość produkcji, skład, charakterystykę, termin ważności, warunki przechowywania itd.
• dokument dopuszczający produkt do obrotu na rynku polskim oraz spis państw, gdzie jest zarejestrowany produkt (jeśli jest)
• informacja dla klienta
• etykieta
• atesty higieniczne (jeśli produkt je posiada)
• list od producenta lub właściciela o przedstawieniu wzorów lub próbek do przeprowadzenia badań
• wzory towarów (próbki)
• dokumentacja techniczna i normatywna, zgodnie z którą wyprodukowany jest produkt (Norma Polska)
• aktualne wyniki badań laboratoryjnych (dla produktów branży spożywczej lub kosmetycznej)
• wszystkie dokumenty proszę nadsyłać w języku rosyjskim.

Podstawa prawna:
Rozporządzenie Ministerstwa Zdrowia Ukrainy nr 247 z 09.10.2000 r.
Większość towarów wprowadzanych na rynek ukraiński wymaga dokumentów dopuszczających, czyli certyfikatów.
Dla przedsiębiorcy najkorzystniejszym wyjściem jest, gdy proces certyfikacji będzie monitorowany i prowadzony przez wyspecjalizowaną firmę pośredniczącą. Rozpoczęcie procedury certyfikacyjnej zaleca się po dokładnym rozpoznaniu rynku i odbiorców dystrybutorów. Najczęściej sprawę certyfikacji pozostawia się ukraińskiemu importerowi, ale bywają sytuacje, w których pozostawienie jej importerowi (dystrybutorowi) może spowodować niewłaściwe uplasowanie naszego wyrobu na rynku ukraińskim, co w dalszej perspektywie jest niekorzystne. Dla przykładu - krem, w zależności od kwalifikacji, może być maścią leczniczą lub kosmetykiem. Wniosek jest jeden - proces certyfikacji należy mieć pod kontrolą.

10 kroków eksportera na Ukrainie, PAIiIZ 2007 r.
www.paiz.gov.pl