Zatrudnianie obywateli Polski na Ukrainie

Informacje ogólne

Zgodnie z obowiązującymi na Ukrainie przepisami wykonywanie pracy przez obywatela Polski na Ukrainie jest możliwe wyłącznie pod warunkiem uprzedniego uzyskania zezwolenia na pracę. Tego typu zezwolenia mogą być wydane jedynie wówczas, gdy w kraju lub określonym regionie brakuje wykwalifikowanych pracowników wykonujących daną pracę lub gdy istnieją inne uznane za wystarczające przesłanki dla zatrudnienia pracowników zagranicznych. Dodatkowym ograniczeniem w tym zakresie jest przepis mówiący, iż jedynie zarejestrowani na Ukrainie płatnicy składek na ubezpieczenia na wypadek bezrobocia mogą przyjmować obywateli Polski do pracy na Ukrainie.

Obowiązek uzyskania ww. zezwolenia wymagany jest w odniesieniu do każdego zatrudnianego pracownika – obywatela Polski, w tym także w odniesieniu do pracowników czasowo oddelegowanych na Ukrainę w ramach realizacji kontraktu na świadczenie usług,  i musi ono być uzyskane przed rozpoczęciem przez niego pracy. Z obowiązku uzyskania pozwolenia zwolnieni są jedynie obywatele Polski na stałe zamieszkali na Ukrainie lub zatrudnieni przez inwestora na Ukrainie w ramach tzw. umowy o podziale produkcji (poszukiwanie i pozyskiwanie surowców mineralnych).

Obowiązek uzyskania zezwolenia spoczywa na pracodawcy, przy czym dotyczy to zarówno pracodawców ukraińskich (niezależnie od formy działalności), jak i pracodawców polskich działających na terytorium tego kraju lub czasowo delegujących swoich pracowników do pracy na Ukrainie w ramach zawartego przez nich kontraktu z podmiotem ukraińskim.

Zezwolenia wydawane są przez Państwowe Centrum Zatrudnienia Ministerstwa Pracy Ukrainy (http://www.dcz.gov.ua) lub jego oddziały terenowe (obwodowe centra zatrudnienia lub centra zatrudnienia Autonomicznej Republiki Krymu, Kijowa lub Sewastopola) na okres do 1 roku, z możliwością jego późniejszego przedłużenia (wniosek taki musi zostać złożony maksymalnie po miesiącu do upłynięcia terminu pozwolenia na pracę). W przypadku pracowników na stanowiskach kierowniczych, menedżerskich i specjalistycznych oraz w przypadku pracowników, który świadczą pracę bez obecności na Ukrainie, pozwolenie to wydawane jest na okres zgodny z okresem zawartych z nimi umów.

Istotny jest także fakt, iż pracodawca zobowiązany jest informować stosowne oddziały Państwowej Służby Zatrudnienia – w terminie 3 dni – o rozpoczęciu/zakończeniu pracy przez danego obywatela Polski, a także zarejestrować go w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych. W przypadku niestawienia się obywatela Polski do pracy pracodawca zobowiązany jest – w terminie 3 dni – poinformować o tym fakcie Państwowe Centrum Zatrudnienia, służby graniczne i właściwe delegatury Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. Ponadto rozwiązanie umowy o pracę z obywatelem Polski – niezależnie od okoliczności – skutkuje anulowaniem pozwolenia o pracę.

Zgodnie z obowiązującymi na Ukrainie przepisami obywatelom Polski zatrudnionym na Ukrainie bez zezwolenia grozi wydalenie, a ich pracodawcom nałożenie kary w wysokości 50-krotności minimalnego dochodu nie podlegającego opodatkowaniu (tj. 850 UAH).

Tryb uzyskiwania zezwoleń na zatrudnienie obcokrajowca na Ukrainie

W celu uzyskania zezwolenia na pracę dla danego obywatela Polski (a także przedłużenia okresu obowiązywania uprzednio uzyskanego zezwolenia) zainteresowany pracodawca winien złożyć w Państwowym Centrum Zatrudnienia Ministerstwa Pracy Ukrainy następujące dokumenty:

• stosowny wniosek (w dowolnej formie)
• uzasadnienie konieczności zatrudnienia obywatela Polski wraz z informacją o możliwości zapewnienia mu odpowiednich warunków pracy i zamieszkania
• notarialnie poświadczoną kopię statutu firmy oraz świadectwa państwowej rejestracji danej firmy (w przypadku pracowników polskiej firmy czasowo delegowanych na Ukrainę – kopię zawartej przez tę firmę umowy z partnerem ukraińskim na świadczenie danej usługi)
• wykaz obywateli Polski, których zatrudnienie jest przewidywane (w tym pełne imię i nazwisko, data urodzenia, numer paszportu, specjalność, stan cywilny)
• projekt umowy o pracę/umowy o świadczenie usługi z obcokrajowcem
• dokument (np. pisemne upoważnienie) potwierdzający pełnomocnictwa osoby składającej wniosek do Państwowego Centrum Zatrudnienia do reprezentowania interesów pracodawcy
• kopie dokumentów potwierdzających wykształcenie
• zaświadczenie Państwowej Administracji Podatkowej o opłaceniu przez pracodawcę wszelkich wymaganych podatków i opłat.

Do powyższych dokumentów załącza się dowód uiszczenia opłaty za rozpatrzenie podania w wysokości 10-krotności minimalnego dochodu nie podlegającego opodatkowaniu (tj. 170 UAH).

Rozpatrzenie wniosku o wydanie zezwolenia na zatrudnienie lub jego przedłużenie winno trwać nie dłużej niż 30 dni.

Odmowa wystawienia pozwolenia na pracę dla polskiego obywatela może nastąpić jedynie w przypadku wystąpienia jednej z poniższych okoliczności:

• braki formalne w dokumentach złożonych przez pracodawcę
• zawarcie w projekcie umowy o pracę gorszych warunków zatrudnienia obywatela Polski niż przewidziane w przepisach ukraińskich
• zawarcie fałszywych informacji w dokumentach złożonych przez pracodawcę
• istnienie ograniczeń przy podejmowaniu danego rodzaju pracy przez obcokrajowców
• złamanie ukraińskich przepisów prawa przez danego obywatela Polski w czasie jego pobytu na Ukrainie
• krótszy niż rok okres od daty poprzedniej odmowy.

Michał Faleńczyk, I Sekretarz Wydziału Promocji Handlu i Inwestycji Ambasady RP na Ukrainie